Kapuloan Galápagos

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Situs Warisan Donya UNESCO
The World Heritage
Kapuloan Galapagos
Jeneng Kapuloan Galapagos
(Jeneng Inggris) Galapagos Islands
(Jeneng Prancis) Iles Galapagos
Negara Ekuador
Wiyar 7.665,14km²
Kriteria (i), (ii), (iii), (iv)
Didhaftaraké 1978
Diperpanjang 2001
Situs web Situs UNESCO
Kapuloan Galápagos

Kapuloan Galápagos utawa Galapagos waé iku sawijining negara kapuloan sing kapérang saka 13 pulo-pulo mawa geni lan wewaton sing ana ing Samodra Pasifik watara 1.000 kilometer sisih kulon pesisir Amérika Kidul.

Sacara pulitis, Galapagos arupa bagéyan saka Ekuador. Pulo paling tuwané umuré watara 4 yuta taun lan sing paling enom isih jroning prosès pambentukan. Galapagos pancèn arupa salah siji dhaérah gunung geni sing paling aktif ing donya.

Galapagos misuwur amarga gunggung spesies endemisé sing gedhé lan panlitèn sing dilakokaké déning Charles Darwin sing nggawa panjenengané nemokaké téori selèksi alam.

Kapuloan iki dipérang dadi rong wilahan: lor lan kidul khatulistiwa. Garis khatulistiwa ngliwati bagéyan lor pulo paling gedhé, Isabela.

Galapagos ditetepaké minangka cagar alam taun 1959, ngreksa 97,5% wilayah kapuloan iki. Sisané diwènèhaké marang pamukiman manungsa sing wis ana wektu iku. Watara 1.000 nganti 2.000 wong manggon ing kana. Taun 1972 sawijining sènsus dilakokaké lan 3.488 jiwa kacathet. Tekan taun 1980-an, gunggung iki wis ningkat nganti 15.000 wong.

Taun 1986 lautan ing sakupengé ditélakaké minangka cadhangan kalautan. UNESCO netepaké Galapagos minangka Situs Warisan Donya taun 1978 sing banjur diperpanjang nalika Desember 2001 kanggo nglebokaké wilayah cadhangan kalautan. Yayasan Charles Darwin sing didhèdikasikaké kanggo njaga kapuloan iki didegaké ing Belgia taun 1959.

Spesies sing wigati klebu:

  • Iguana dharat, Conolophus subcristatus
  • Iguana laut, Amblyrhynchus cristatus (siji-sijiné jenis iguana sing mangan panganan saka laut)
  • Bulus Raksasa Galapgos, Geochelone elephantopus, ditepungi minangka Galápago jroning basa Spanyol, iku kéwan sing dadi asal jeneng kapuloan iki.
  • 13 spesies endemis manuk kutilang.
  • Pinguin Galapagos, Spheniscus mendiculus
  • Manuk laut sing ora mabur, Nannopterum harrisi

Pulo-pulo[sunting | sunting sumber]

Jeneng pulo-pulo gedhé ing Kapuloan Galapagos yaiku:

  • San Cristóbal
  • Española
  • Santa Fé
  • Genovesa
  • Floreana
  • South Plaza
  • Santa Cruz
  • Baltra
  • North Seymour
  • Marchena
  • Pinzón
  • Rábida
  • Bartolomé
  • Santiago
  • Pinta
  • Isabela
  • Fernandina
  • Wolf
  • Darwin



Pranala njaba[sunting | sunting sumber]