Kali Mekong

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Dèlta Kali Mekong saka angkasa, Februari 1996 (kidul ana ing ndhuwur)
Kali Mekong ing Laos kidul.

Kali Mekong kuwi sawijining kali utama ing donya. Kali iki minangka kali kang dawané nomer 11 sadonya, lan nomer 12 ing babagan cacahing banyu kang diilèkaké. (Kali iki ngilèkaké banyu 475 km³/114 cu miCithakan:Convert/track/disp// setaun). Dawané kali iki watara 4.880 km (3,032 mi), lan nggaringaké tlatah kang jembaré810.000 km² (313,000 sq mi).[1] Saka Tibetan Plateau kali iki mili ngliwati Provinsi Yunan ing negara Cina, negara Burma, Thailand, Laos, Kamboja lan Vietnam. Kabèh mau kajaba Cina lan Burma ana ing sangisoré Komisi Kali Mekong. Sawijining asosiasi regional Asia Kidul, Mekong-Ganga Cooperation dijenengaké miturut jenengé kali iki. Variasi musiman kang èkstrim bab ilining banyu lan ananing jeram lan grojogan ndadèkaké kali iki angèl dilayari.

Jeneng[sunting | sunting sumber]

Kali iki asalé dijenengké déning pedunung lokal Tai kanthi jeneng Mae Nam Khong, Mae Khong kanggo cekaké, tegesé Kali Kong utawa "Ibuné kabèh kali". Jeneng iki banjur dijupuk lan diserap déning basa Cina dadi Méigōng Hé (湄公河), kanthi ora sadhar yèn maknané dadi "Kali Kong Kali", redandensi iki uga kadaéyan ing jeneng basa Inggris. Ing Cina mèh sadawané kali iki diarani "Kali Lancang" (澜沧江, Láncāng Jiāng). Ing Burma, kali iki diarani Mae Khaung, déné ing Thai diarani Mae Nam Khong (แม่น้ำโขง), ing Laotian (ແມ່ນ້ຳຂອງ) Mènam Khong, ing Kambodja Mékôngk utawa Tonle Thom lan ing Vietnam Sông Cửu Long. Ing Thai, Kong (Basa Thai: โขง) kuwi sawijining spesies baya; sawetara wong percaya yèn tembung iki minangka plèsèdan saka (Basa Thai: คค) Kod, utawa (Basa Thai: โค้ง) kong, kakaroné adjektif kanggo mratélakaké lengkungan lan ménggak-mènggoké kali utawa dalan.[2]

Ilèn[sunting | sunting sumber]

Sumberé kali, lan kanthi mangkono uga dawané kang persis, durung diweruhi sacara akurat, amarga anané sawetara anak utawa cawang kali (tributary) ing tlatah kang angèl ditekani. Miturut survé Asosiasi Èksplorasi Èlmu Cina, sumber kali iki saka sumber banyu Lasagongma spring, ana ing elevasi 5.224 metres (17,139 ft).[3]Sumber banyu kuwi dumunung ing Gunung Guozongmucha, lan awangun Zayaqu, kang wis dikenali déning Akademi Èlmu Cina minangka sumber banyu kali Mekong, ing Provinsi Qinghai. Èkspedisi sadurungé déning Michel Piessel wis ngenali Zanaqu minangka sumber banyu (headwater), ing Rupsa-La pass (luwih mangulon, ana ing elevasi 4.975 m/16,322 ftCithakan:Convert/track/disp//).[4] Minangka akibat saka angèlé nemtokaké lokasi sumber banyu, angka dawané Kali Mekong banjur dadi werna-werna, wiwit saka 4.350 km (2,703 mi) nganti 4.909 km (3,050 mi).

Watara setengah saka dawané kali iki dumunung ana ing negara Cina, yakuwi diarani Dza Chu ing Tibet, ing dhaérah ilèn kang luwih dhuwur ing Tibet (Cina: 扎曲; pinyin: Zá Qū), lan luwih umumé diarani Lancang ing basa Cina (Cina prasaja: 澜沧江; Cina tradisional: 瀾滄江; pinyin: Láncāng Jiāng), kang tegesé "Kali turbulen". Sabagéan ilèné awujud jurang kang jero, lan kali iki ninggalaké tlatah Cina ing elevasi mung 500 metres (1,640 ft). Sadawaning kali iki disebut Meigong ing basa Cina (Cina: 湄公河; pinyin: Méigōng Hé). Kali iki sabanjuré dadi tapel wates antara Burma lan Laos sing dawané 200 kilometres (120 mi), ing pungkasané kali iki ketemi (gabung) karo anak kali Kali Ruak ing papan kang diarani "wajik Emas" utawa Golden Triangle. Titik iki uga dadi tandha pamérangan antara Mekong dhuwur lan Mekong Ngisor.

Wadhuk[sunting | sunting sumber]

Pambangunan Cina Kulon[5]

Mekong Dam Rampung MW Koordinat
Gongguoqiao Dam 2008 750

25°36′43.7″N, 99°17′45.6″E

Xiaowan Dam 2013 4200

24°42′19.1″N, 100°5′31.8″E

Manwan Dam 1996 1500

24°37′20.2″N, 100°26′56.4″E

Dachaoshan Dam 2003 1350

24°1′40.3″N, 100°22′9.8″E

Nuozhadu Dam 2017 5850
Jinghong Dam 2010 1750

21°50′48″N, 100°58′21.4″E

Ganlanba Dam n/a 150
Mengsong Dam n/a 600

Anak utawa cawang kali[sunting | sunting sumber]

Mekong lan anak kaliné.

Anak kali ing ngisor iki mlebu ing Kali Mekong. Jeneng negara ing mburiné nuduhaké panggonan anak kali mau nggabung Kali Mekong.

Cathetan sikil[sunting | sunting sumber]

Referensi[sunting | sunting sumber]

  • Milton Osborne. 1976. River Road to China: The Mekong River Expedition 1866-1873. George Allen & Unwin.
  • Milton Osborne. 2000. The Mekong, Turbulent Past, Uncertain Future Atlantic Monthly Press, New York. ISBN 0-87113-806-9
  • Edward A. Gargan. 2002. The River's Tale. First published by Alfred A. Knopf.
  • Fredenburg, P. and B. Hill. 2006. Sharing Rice for Peace and Prosperity in the Greater Mekong Subregion. Sid Harta Publishers, Victoria. ISBN 1-921206-08-X. pp271.

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

Logo Wikimedia Commons
Pirsani galeri bab Kali Mekong ing Wikimedia Commons.
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Kali_Mekong&oldid=813501"