India-Indonesia

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Tiyang India-Indonesia
Suku India-Indonesia
Populasi total
120.000[rujukan?]
Pedunung wigati ing
Aceh, Padang, Sumatera Utara, Bengkulu, Jakarta, Bandung, Semarang, Surabaya, Nusa Tenggara Barat
Basa

Hindi, Tamil, Indonesia, lsp

Agama

Hindu, Sikh, Islam, Buddha, Jain, Kristen

Suku bangsa cedhak dhéwé

bangsa Arya, Tiyang Punjabi, Bali lan Tamil

Wonten sapérangan kelompok suku India-Indonesia ingkang sampun dangu dumunung ing Indonesia. Kelompok suku masyarakat Tamil saking India Selatan kathah dipunpanggihaken ing daerah Sumatera Utara (Medan, Pematang Siantar, lsp). Kathah saking kelompok punika ingkang dipunrawuhaken déning pamarntah kolonial Inggris saperlu makarya ing perkebunan-perkebunan ingkang dipunbikak ing daerah kasebut. Marimutu Sinivasan salah satunggaling pengusaha India-Indonesia ingkang asalipun saking suku Tamil, ingkang mijil ing Sumatera Utara.

Ing Jakarta, masyarakat Tamil-Indonesia gadhah organisasi ingkang nama Indonesia Tamil Tamram ingkang ewah ing pelestarian basa lan budaya Tamil, mbangun pangerten antawis tiyang India lan Indonesia, lan maringi kesempatan sinau kangge anak-anak Tamil ing Indonesia saperlu sinau basa ibunipun. Kangge maksud kasebut, organisasi punika ngawontenaken kursus basa lan budaya mbagikaken literatur ing basa Tamil, ngawontenaken maneka kegiyatan, kados debat, drama, tarian, lan musik, ngrawuhaken artis-artis terkenal saking India ing bidang tari, musik, drama, lsp. [1]

Kelompok suku masyarakat Punjabi saking India Utara kathah dumunung ing kota-kota ageng ing Jawa, kados Jakarta, Bandung, Yogyakarta, Surabaya, lsp. Lan umumipun gesang dados pedagang. Kathah ingkang gamanipun Sikh. Saperangan tokoh ingkang misuwur saking masyarakat punika kadosta Raam Punjabi, raja sinetron Indonesia lan garwanipun, Rakhee Punjabi, H.S. Dillon, pakar ekonomi pertanian. Pageasngan masyarakat Indonesia keturunan India dipunkemas kanthi unik ing salebeting serial televisi "Raj's Family" ing salah sawijining stasiun televisi swasta. Sawijining tokoh Punjabi-Indonesia ingkang asring dipunlalekaken inggih punikaGurnam Singh, pelari maraton taun 1960-an ingkang dados pelari paling cepet Asia ing Asian Games 1962 ing Jakarta.[2] Gurnam Singh asalipun ugi saking Sumatera Utara.

Kejawi punikia, ing Indonesia ugi wonten kelompok suku masyarakat Sindhi ingkang ugi kathah peranipun ing dunya perdagangan ing Indonesia. Umunipun ebah ing bidang industri garmen lan tekstil, tetedhan lan tetanen, perfilman, intan permata lan batu-batu mulia. Masyarakat Sindhi ing Indonesia gadhah organisasi sosial ingkang dipunsebut Gandhi Seva Loka ingkang kathah nyukani bantuan dhumateng komunitasipun piyambak, sarta ngawontenaken program tiyang sepuh asuh kanthi teratur. Organisasi punika ugi nulung kaum fakir-miskin ing kalangan masyarakat ingkang langkung umum, mliginipun nalika ekonomi negara dipunlandha krisis ingkang dangu.

Ing aktivitas sosialipun, masyarakat India-Indonesia mbangun sekolah Gandhi International School ing Jakarta. Kejawi punika, wonten ugi saperangan gurdwara, papan ibadah masyarakat Sikh, lan kuil Hindu saperlu ngibadah ingkang gadhah agama Hindu.

Sajarah[sunting | sunting sumber]

Maneka kelompok masyarakat saking anak benua India sampun rawuh ing kepulauan Indonesia wiwit jaman pra-sejarah. Ing Bali, tuladhanipun, maneka sisa keramik wiwit abad kapisan Masehi sampun kapanggihaken. Malah nama Indonesia piyambak asalipun saking basa latin Indus "India" lan basa Yunani nêsos "pulo" ingkang kanthi harfiah ateges 'Kepuloan India'. Wiwit abad ke-4 lan ke-5, pangaruh budaya India dados langkung jelas. Basa Sanskerta dipunginakaken ing maneka prasasti. Ananging wiwit abad ke-7, huruf India samsaya jarang dipunginakaken kangge nyerat basa-basa setempat ingkang sakmenika sampung ngandhut kathah silihan boten namung saking basa Sanskerta, ananging ugi saking basa Prakerta lan bahasa-bahasa Dravida.

Kejawi punika, masyarakat pribumi Indonesia ugi wiwit mlebet agama-agama India, mliginipun Siwaisme lan Buddhisme. Ananging wonten ugi ingkang mlebet Wisnuisme lan Tantrisme.

Dipunpitadosi ugi bilih maneka penduduk India ugi netep ing Indonesia, campur gaul lan asimiliasi kaliyan penduduk setempat, amargi nalika abad ke-9 wonten ing sawijining prasasti saking Jawa Tengah dipunsebutaken nama-nama maneka penduduk India (lan Asia Tenggara):

[...]ikang warga kilalan kling ārya singhala pandikiri drawiḍa campa kmir […] (Brandes 1913:1021).
[...] warga sipil ingkang saged dipunmanfaataken inggih punika: tiyang-tiyang saking Kalinga (India Selatan), Arya (India Utara), Sri Lanka, tiyang-tiyang saking Pandikira, bangsa Dravida,Campa, lan Khmer […]

Pungkasan, kanthi bangkitipun Islam, agama Islam dipunbekta ing Indonesia dening tiyang-tiyang Gujarat wiwit abad ke-11, boten kangge nggantosaken sistem-sistem keagamaan ingkang sampun wonten, ananging kangge jangkepi.

Warisan India ing Indonesia[sunting | sunting sumber]

Warisan agama Hindu ingkang taksih wonten ing saperangan papan ing Sumatera, Jawa, Bali, lan Kalimantan, minangka butinipun. Kisah epos Mahabharata lan kisah klasik Ramayana sampun dados bageyan saking pagesangan saben dinten kathah tiyang Indonesia. Kathah nama tiyang Indonesia ingkang migunakaken nama-nama India utawi Hindu, ewadene boten ateges bilih piyambakipun gadhah agama Hindu. Nama-nama kados "Yudhistira Adi Nugraha", "Bimo Nugroho", "Susilo Bambang Yudhoyono", sedayanipun nggambaraken pangaruh India ingkang kiat sanget ing Indonesia. Kejawi punika ing saperangan papan, katingal sisa-sisa keturunan masyarakat India ingkang sampun nyampur kaliyan masyarakat Indonesia. Nama-nama kulawraga (merga) ing kalangan masyarakat Batak Karo, kados Brahmana lan Gurusinga ingkang katingalipun saking nama-nama India, nedahaken warisan kasebut.

Ing Jakarta wonten daerah ingkang dipunsukani nama Pekojan ing Jakarta Kota, lan Koja ing Jakarta Utara. Kekalih daerah punika rumiyin minangka pemukiman tiyang-tiyang India Muslim ingkang dipunsebut ugi tiyang Khoja. Umumipun asal saking daerah Cutch, Kathiawar lan Gujarat. Asalipun saking kasta Ksatria. Nalika abad ke-14, komunitas punika mengalami ewahan ingkangn ageng nalika sawijining mubaligh Persia, Pir Sadruddin, nyebaraken agama Islam ing papan punika lajeng nyukani nama "Khwaja", lan saking tembung punika dipunangsal tembung "khoja" utawi "koja". "Khawaja" piyambak ateges "guru, tiyang ingkang dipunhurmati lan cekap beradab".[3]

Pangaruh India ing Masakan Indonesia[sunting | sunting sumber]

Pangaruh India tumrap masakan nuswantara, saged dipunmangertosi saking hubungan antawis Kesultanan Mughal ing India kaliyan Aceh, antawis abad 15 dumugi abad 16[4]. Maneka pangaruh Mughal dipunduga saged dipunpanggihaken ing masakan ingkang pedhes lan kanthi santen. Wonten kalih pamanggih ingkang beda babagan asal-usul raos pedhes punika. Kapisan, sumber pedhes dipunsebutaken asalipun saking lombok ingkang dipunbekta dening bangsa Portugis ing Mughal, saengga dumugi ing nuswantara. Kalih, tiyang India sajatosipun sampun kenal lombok, saderengipun tiyang Portugis tumeka.

Masakan Indonesia kanthi pangaruh India, dipunduga wonten ing megana utawi cacahan sayur nangka, ingkang taksih saged dipunpanggihaken ing daerah Pekalongan, Wonosobo, lan Temanggung[4] . Masakan punika wonten ing wilayah-wilayah ingkang minangka bekas daerah kerajaan Hindu awal ing Jawa, inggih punika Kalingga.

Papan ibadah masyarakat India-Indonesia[sunting | sunting sumber]

Ing ngandhap punika minangka papan-papan ibadah masyarakat India-Indonesia mliginipun ingkang agama Hindu lan Sikh.

  1. Satnam Sakhi Hall (Swami Teoram Satsang), JI. H. Samanhudi No. 6, Lt. 4, Jakarta Pusat. Kontak: Mr. Arjan D. Nanwani (3143618, 3147542, 3147543) atau Mr. Lachu Topandasani (3140207, 4241745)
  2. Sadhu Vaswani Centre, Jl. Kemayoran Ketapang No. 144 A Jakarta Pusat, Tel. 4209729
  3. Gurdwara Sikh Temple, Jl. Pasar Baru Timur No. 10, Jakarta Pusat, Tel. 3843338
  4. Gurdwara Sikh Temple, Jl. Melur 4 No. 8 Tanjung Priok, Jakarta Utara, Tel. 4304045
  5. Yayasan Sri Sathya Sai Baba Indonesia, Jl. Pasar Baru Selatan No. 26, Jakarta Pusat, Tel. 3842313, Fax: 3842312
  6. Anandpur Darbar, Jl. Pintu Air No. 45, Jakarta Pusat, Tel. 3457148
  7. Shiv Mandhir, Jl. Pluit Barat Raya No. 46, Jakarta 14450, Tel. dan Fax: 6616617
  8. Iskon Temple, Jl. Haji Suparman No. 10 Desa Citako, Cisarua Jalan Raya Puncak Km 81, Tel. 0251-253213
  9. Gurdwara Sosial Guru Nanak, Jl. Merpati Raya 103, Kampung Sawah, Ciputat, (dekat Bintaro Jaya IX, 2.5 km di belakang Bintaro International Hospital}, Tel. 74634688
  10. Swami Teoram Satsang, JI. Johar No. 11 Menteng, Jakarta Pusat, Tel. 3002987, 3909362
  11. Jiwan Sudhar Satsang, Gg. Kelinci I No. 15, Jakarta Pusat, Tel. dan fax: 3851451, 3521032
  12. Yayasan Radhasoami Satsang Beas Indonesia, Jl. Alternatif Cibubur, Cileungsi, Desa Jatikarya, Pondok Gede 17435, Jawa Barat, Tel. 8451612, fax 8451617.
  13. Yayasan Radhasoami Satsang Beas Indonesia, Jl. Amir Hamzah No. 3, Surabaya
  14. Dewi Mandhir, Jl. Angkasa Dalam I No. 29, Jakarta Pusat, Tel. 4243379
  15. Shanti Mandir, Jl. Batu Tulis X/14, Jakarta Pusat, Tel. 3849980
  16. Graha Sindhu (Sindhu House), Jl. Samanhudi No. 31, Jakarta Pusat, Tel. 34832751 (hunt), Fax 3850116
  17. Yayasan Seni Kehidupan (Art of Living), Jl. Danau Indah Raya Blok A-1 Kav. No. 2 Sunter Jaya, Jakarta Utara, Tel. 6513123, Fax 6513124
  18. Sri Gur Mandir, Jl. Tunjungan No. 28A, Surabaya, Tel. (031) 5314929
  19. Sherawali Mandhir, Gang Sentul No. 14 Pasar Baru, Jakarta, Tel. (021) 3810064, 3812324
  20. Mangala Vinayak Temple, Jl. Cikini 4 No. 16 - Menteng - Jakarta Pusat, Tel. 327563, 3144059


Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Asosiasi Indonesia Tamil Tamram, dalam situs komunitas India-Indonesia. Diakses 26 Mei 2010.
  2. ^ Mantan Manusia Tercepat Asia yang Terlunta-lunta, Liputan6.com, 18 Agustus 2003. Diakses 26 Mei 2010.
  3. ^ Khoja - A Socio-Historical Perspective, The Heritage Web Site, milis diskusi komunitas Ismailiyah, 28 Januari 1996. Dipunundhuh 5 Januari 2013.
  4. ^ a b Jejak Pangan India di Nusantara Kompas, 1 Oktober 2010. Dipunundhuh 5 Januari 2013.

Pranala Njaba[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=India-Indonesia&oldid=836263"