Indèks Pembangunan Manungsa

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Péta donya sing nuduhaké Indèks Pembangunan Manungsa (miturut data 2007 sing dipublikasi 5 Oktober 2009)
     sadhuwuré 0,950      0,900–0,949      0,850–0,899      0,800–0,849      0,750–0,799      0,700–0,749      0,650–0,699      0,600–0,649      0,550–0,599      0,500–0,549      0,450–0,499      0,400–0,449      0,350–0,399      sangisoré 0,350      ora cumepak

Indèks Pembangunan Manungsa (IPM) / Human Development Index (HDI) iku pangukuran perbandingan saka pangarep-arep urip (harapan hidup), melèk aksara, pendhidhikan lan standar urip tumrap kabèh negara saindenging donya. IPM digunakaké kanggo klasifikasi apa sawiji negara minangka negara maju, negara berkembang utawa negara kari lan uga kanggo ngukur pengaruh saka kawicaksanan ékonomi marang kualitas urip.[1]

Sajarah[sunting | sunting sumber]

Indèks iki ing taun 1990 dikembangaké déning pamenang nobel India Amartya Sen lan ékonom Pakistan Mahbub ul Haq, sarta dibantu déning Gustav Ranis saka Yale University lan Lord Meghnad Desai saka London School of Economics. Wiwit dina iku indèks iki dianggo déning Program pembangunan PBB jroning lapuran IPM tahunané.

Amartya Sen nggambaraké indèks iki minangka "pangukuran vulgar" amarga watesané. Indèks iki luwih fokus marang bab-bab sing luwih sènsitif lan migunani tinimbamng mung saukur pametu perkapita sing salawasé iki dianggo. Indèks iki uga migunani minangka kreteg tumrap paneliti sing serius kanggo meruhi bab-bab sing luwih rinci jroning lapuran pembangunan manungsa.

IPM ngukur pencapaian rata-rata sawiji negara jroning 3 dimènsi dhasar pembangunan manungsa:

Saben taun Dhaptar negara miturut IPM diumumaké miturut panilaian ing dhuwur. Pangukuran alternatif liya ya iku Indèks Kemiskinan Manungsa sing luwih fokus marang kemiskinan.

Metodhologi[sunting | sunting sumber]

trend IPM antara 1975 dan 2004
     OECD      Eropa lan CIS      Amérika Latin lan Karibia      Asia Wétan      Negara Arab      Asia Kidul      Afrika Sub-Sahara

Umumé kanggo ngowahi sawijining variabel awal, umpamané x, tumrap sawiji index bebas antara 0 lan 1 (sing ngéntukaké indèks sing béda kanggo ditambahaké minangka siji kesatuan), formula sing dianggo ya iku:

  • x-index = \frac{x - \min\left(x\right)} {\max\left(x\right)-\min\left(x\right)}

ing ngendi \min\left(x\right) lan \max\left(x\right) arupa variabel angka maksimum lan minimum xsing bisa diasilaké.

IPM nggambaraké telu indhikator umum:

  • Indèks Pangarep-arep Urip = \frac{LE - 25} {85-25}
  • Indèks Pendhidhikan = \frac{2} {3} \times ALI + \frac{1} {3} \times GER
  • Indèks PDB = \frac{\log\left(GDPpc\right) - \log\left(100\right)} {\log\left(40000\right) - \log\left(100\right)}

LE: Angka pangarep-arep urip

ALR: Angka melèk aksara

CGER: Combined gross enrollment ratio

GDPpc: PDB perkapita miturut PPP jroning USD

UNDP wis nyiptakaké cathetan tèknis pangitungan IPM (pirsani pranala ing ngisor).

Indonésia[sunting | sunting sumber]

Angka IPM Indonésia[2][3]

  1. taun 1980 = 0,522
  2. taun 1985 = 0,562
  3. taun 1990 = 0,624
  4. taun 1995 = 0,658
  5. taun 2000 = 0,673
  6. taun 2003 = 0,709
  7. taun 2004 = 0,714
  8. taun 2005 = 0,723
  9. taun 2006 = 0,729
  10. taun 2007 = 0,734

cathetan : Tanggal 18 December 2008 diluncuraké sistem pangitungan anyar marang IPM kanthi nglebokaké GDP PPP sing anyar. Bab iki nduwèni akibat marang owahing angka IPM saben negara lan rangkingnya ing donya. Miturut dhaptar sing anyar, IPM indonésia ing taun 2007 ya iku = 0,734 [4]

Lapuran 2006[sunting | sunting sumber]

Lapuran iki diumumaké ing Cape Town, Afrika Kidul tanggal 9 November 2006.[5]

30 paling dhuwur IPM (0.965 nganti 0.885)[sunting | sunting sumber]

  1. Flag of Norway Norwegia 0.965 (Steady)
  2. Bendera_Islandia Islandia 0.960 (Steady)
  3. Bendera_Australia Australia 0.957 (Steady)
  4. Flag of Ireland Republik Irlandia 0.956 (Increase 4)
  5. Flag of Swédia Swedia 0.951 (Increase 1)
  6. Flag of Kanada Kanada 0.950 (Decrease 1)
  7. Flag of Jepang Jepang 0.949 (Increase 4)
  8. Bendera_Amerika Serikat Amerika Serikat 0.948 (Increase 2)
  9. Cithakan:NLD 0.947 (Increase 2)
  10. Flag of Switzerland.svg Swiss 0.947 (Steady)
    1. Flag of Finland Finlandia 0.947 (Increase 2)
    2. Cithakan:LUX 0.945 (Decrease 8)
    3. Flag of Belgium Belgia 0.945 (Decrease 4)
    4. Flag of Austria Austria 0.944 (Increase 3)
    5. Flag of Denmark Denmark 0.943 (Decrease 1)
    6. Flag of the United Kingdom Britania Raya 0.942 (Increase 1)
    7. Flag of Prancis Prancis 0.940 (Decrease 1)
    8. Flag of Italia Italia 0.940 (Decrease 3)
    9. Bendera_Spanyol Spanyol 0.938 (Increase 2)
    10. Bendera_Selandia Baru Selandia Baru
0.936 (Decrease 1)
    1. Flag of Jerman Jerman 0.932 (Decrease 1)
    2. Cithakan:HKG 0.927 (Steady)
    3. Bendera_Bosnia-Herzegovina Bosnia-Herzegovina
0.927 (Steady)
    1. Flag of Yunani Yunani 0.921 (Steady)
    2. Bendera_Singapura Singapura 0.916 (Steady)
    3. Bendera_Koréa Kidul Koréa Kidul 0.912 (Increase 2)
    4. Cithakan:SVN 0.910 (Decrease 1)
    5. Bendera_Libya Libya
0.904 (Decrease 1)
    1. Flag of Israèl Israel 0.903 (Steady)
    2. Flag of Portugal Portugal 0.885 (Increase 1)

3 paling gedhé / 3 paling cilik per wilayah[sunting | sunting sumber]

Afrika

047. Cithakan:Bendera sey 0.842 (Increase 4)
063. Cithakan:Bendera mri 0.800 (Increase 2)
064. Cithakan:Bendera lba 0.798 (Decrease 6)
...
175. Cithakan:Bendera mli 0.338 (Decrease 1)
176. Cithakan:Bendera sle 0.335 (Steady)
177. Cithakan:Bendera nig 0.311 (Steady)

Asia

007. Cithakan:Bendera jpn 0.949 (Increase 4)
022. Cithakan:Bendera hkg 0.927 (Steady)
023. Cithakan:Bendera isr 0.927 (Steady)
...
138. Cithakan:Bendera nep 0.527 (Decrease 2)
142. Cithakan:Bendera tls 0.512 (Decrease 2)
150. Cithakan:Bendera yem 0.492 (Increase 1)

Éropah

001. Cithakan:Bendera nor 0.965 (Steady)
002. Cithakan:Bendera isl 0.960 (Steady)
004. Cithakan:Bendera irl 0.956 (Increase 4)
...
097. Cithakan:Bendera geo 0.743 (Increase 3)
099. Cithakan:Bendera aze 0.736 (Increase 2)
114. Cithakan:Bendera mda 0.694 (Increase 1)

Amérika Lor

006. Cithakan:Bendera can 0.950 (Increase 1)
008. Cithakan:Bendera usa 0.948 (Increase 2)
031. Cithakan:Bendera bar 0.879 (Decrease 1)
...
117. Cithakan:Bendera hon 0.683 (Decrease 1)
118. Cithakan:Bendera gua 0.673 (Decrease 1)
154. Cithakan:Bendera hai 0.482 (Decrease 1)

Oséania

003. Cithakan:Bendera aus 0.957 (Steady)
020. Cithakan:Bendera nzl 0.936 (Decrease 1)
055. Cithakan:Bendera tga 0.815 (Decrease 1)
...
119. Cithakan:Bendera van 0.670 (Decrease 1)
128. Cithakan:Bendera sol 0.592 (Steady)
139. Cithakan:Bendera png 0.523 (Decrease 2)

Amérika Kidul

036. Cithakan:Bendera arg 0.863 (Decrease 2)
038. Cithakan:Bendera chi 0.859 (Decrease 1)
043. Cithakan:Bendera uru 0.851 (Increase 3)
...
091. Cithakan:Bendera par 0.757 (Decrease 3)
103. Cithakan:Bendera guy 0.725 (Increase 4)
115. Cithakan:Bendera bol 0.692 (Decrease 2)

Negara sing ora kalebu pétungan[sunting | sunting sumber]

Afrika

Asia

Éropah

Oseania

Para juwara kapungkur[sunting | sunting sumber]

Negara-negara kanthi IPM nomer siji ing dhaptar taun-taun kapungkur.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

Deleng uga[sunting | sunting sumber]

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]