Hangeul
| Hangeul | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hangeul.png
Tembung "Hangeul" ditulis jroning aksara Hangeul.
|
||||||||
| Jeneng Koréa | ||||||||
|
Hangeul (IPA: [ˈhɑːŋɡʊl]
rungokna), iku alfabèt sing dipigunakaké kanggo nulis Basa Koréa. Hangeul diripta déning Raja Sejong kang Agung (1397-1450) ing taun 1443 mangsa Dinasti Joseon. Senadyan tulisan Hangeul katon kaya tulisan ideografik (tulisan jroning wangun 'simbol' kaya aksara Cina), Hangeul sakbeneré minangka abjad fonètik. alfabet Hangeul dumadi saka 24 aksara (jamo)— 14 aksara mati (konsonan) lan 10 aksara urip (vokal). Sakbeneré Hangeul isih duwé 3 konsonan lan 1 aksara vokal, nanging diilangaké. Saliyané kanggo nulisaké basa Koréa, Hangeul uga dianggo déning basa suku Cia-Cia, ing Sulawesi Kidul-wétan, Indonésia.
Bab lan Paragraf |
[sunting] Sajarah
Hangeul diripta déning Raja Sejong sing Agung. Sabanjuré, ing taun 1446, Hangeul ditampilaké jroning wangun kapublikasi dipepaki nganggo pedoman panjelasan rinci. Sejong njenengaké alfabet kasebut Hunminjeongeum ("Swara sing bener kanggo diajaraké marang rakyat"). alfabet iki saiki dijenengaké Hangeul sing maknané "alfabet Han" utawa "alfabet Agung". Saben tanggal 9 Oktober ing Koréa Kidul dipèngeti minangka Dina Hangeul.
[sunting] Kaunggulan
Saka 6000 basa sing dituturaké ing donya wektu iki, mung 100 basa sing nduwèni aksara dhéwé, salah sijiné ya iku Basa Koréa sing migunakaké sistem panulisan Hangeul. Hangeul iku siji-sijiné aksara sing diripta déning individu adhedhasar téori lan maksud sing wis direncana kanthi apik.
Dibandhing aksara bangsa liya, Hangeul ora didhasaraké ing sawiji basa tulis utawa niru aksara liya, nanging unik khas Koréa. Luwih-luwih, Hangeul minangka sistem panulisan sing asipat èlmiah, didhasaraké ing kawruh basa sing jero lan asas-asas filosofis saéngga dadi praktis, gampang disinaoni, lan élok rupané.
[sunting] Asas-asas Hangeul
Jroning sebagéan gedhé sajarahé, rakyat Koréa nulis nganggo aksara Cina (Hanja). Amarga basa tutur kaloro bangsa iki asal saka kulawarga sing béda, basa Koréa ora bisa sacara persis diungkapaké jroning aksara Cina. Jroning basa Cina, kalimat ditandhani ngango partikel, déné jroning basa Koréa, panambang dipigunakaké kanggo nambah utawa modifikasi makna. Senadyan ora nyaman, kaum bangsawan Koréa (yangban) tetep ndhukung panggunaan hanja sacara teguh.
Raja Sejong minangka pemimpin sekaligus èlmuwan, lan pelopor budaya. Liwat upaya mataun-taun, dhèwèké nliti unit dhasar Basa Koréa migunakaké kemampuané dhéwé ngenani basa lan wekasané kasil nganggit wangun aksara, Hunminjeongeum.
Tulisan ing Sejong Sillok, volume Joseon Wangjo Sillok (Babad Joseon) tanggal 30 Desember taun ka-25 masa Sejong kuwasa, uniné:
| Sasi iki, Raja wis ngripta 28 aksara Onmun (aksara tutur) sacara pribadi...Senadyan prasaja lan ringkes, aksara iki bisa ngasilaké variasi-variasi ora kinira akèhé lan dijenengaké Hunmin Jeongeum. |
Adhedhasar "Panjelasan lan Conto-conto Hunmin Jeongeum" (1446): lambang konsonan dhasar tkaentuk sacara sistematis adhedhasar organ cangkem manungsa nalika ngucapaké sawetara jinis swara, déné konsonan liya dibentuk kanthi nambahaké guratan ka 5 wangun dhasar.
[sunting] Deleng uga
|
||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
