Dhialek Banyumasan

Dhialek Banyumasan dituturke ing tlatah Banyumasan, kasebar mulai Kebumèn, Cilacap, Banyumas, Purbalingga, Banjarnegara, Pemalang, Tegal, Brebes nganthi tlatah Pasundan, molai Cirebon - Indramayu lan Banten lor. Dhialèk Banyumasan dianggep minangka logat Basa Jawa sing paling tuwa. Bab iki ditandhani kanthi anané sawetara tembung jroning Basa kawi/sanksekerta sing arupa asal’e basa jawa sing isih dianggo ing dhialèk Banyumasan kayata tembung rika (jw = kowé, ind = kamu), uga tembung inyong sing asal saka ingong sarta pangucapan vokal a sing utuh ora kaya å (waca a tipis / miring) sing dadi pocapan dhialèk Banyumasan kayadéné basa sangskerta. Sadurungé kena prabaw saka kraton/krajaan, basa jawa amèh ora ana prabédan antara krama inggil lan ngoko. Sawisé mangsa krajaan-krajaan jawa, basa jawa ngalami pangalusan, yaiku basa sing dianggo déning rakyat biasa lan sing dianggo déning kulawarga krajaan dibédakaké pocapané senadyan maknané padha. Basa Banyumasan nduwèni ciri khas ya iku arupa pocapan ing vokal a sing dipocapaké utuh ora å (waca a tipis) kaya ing logat basa jawa. Logat iki nduwèni panekanan aksara-aksara luwih cetha utawa luwih kandel, kayata aksara k ing pungkasan tembung diwaca nyedhaki uni g, aksara p nyedhaki b,panambang ki dadi ti lan aksara l sing pocapané kandel, uga ana sawetara partikel tambahan sing bisa didadèkaké ciri logat banyumasan kayadéné lah, yuh, la, thok, baén, géh, gyéh, baé, tuli, teli, acan lll.

Dhialèk iki misuwur kanthi cara omongé sing khas. Dadi logat Banyumasan iki akeh medhoke ketimbang logat Jawa liyane. Dibandhing basa Jawa dialek Yogyakarta lan Surakarta, dialek Banyumasan akeh banget bedane. Beda sing utama yakuwe akhiran 'a' tetap diucapna 'a' dudu 'o'. Dadi angger neng Solo wong mangan karo 'sego', neng Banyumas wong madhang karo 'sega'. "Utek ko kon jallan jalan maning ora karo ndasse". tegese : utek kok dikon jalan olehe jalan mesti karo sirahe.. "oli-olihe apa kang " duwe oleh2 apa kang, "munthul nagka thok " telo pohung karo nangka wae.. kepiye ana ing dialek Banyumas dadi kepriwe, mdean, lsp. kosakata akhiran konsonan diucapake medhok lah kandhel ana ing pangucap. wedok warek dadi waregh, njupuk dadi njupukk..lsp

Tuladha

• Nyong : aku
• gandhul : kates
• kowek : kowe
• Sarap, Nyarap=Mangan, Sarapan
• Madhang =Mangan
• Nyoré =Mangan bengi
• Kencot=Ngelih, luwé
• Rika, Ko =Sampeyan, Kowé
• Nyong, Inyong, Enyong =Aku
• baén, baé =waé, aé
• kepriwén, keprimén =piyé, kepriwé
• sekang =seka, teka
• kiyé=iki
• kuwé =iku
• égin, mégin, igun =esih, isih
• gigal =tiba, ceblok
• téyéng=iso, bisa
• dhisit, dhingin, giri,=dhisik
• dhimin, gimin=dhisik
• maén=apik, sip
• acan=babar blas
• entong=enték
• katisen=kadhemen
• semriwing=isis
• gasik=pagi, cepet
• gethak, geplak=jithak, keplak
• lebuh=bledug
• munthul=téla
• cengis=lombok rawit
• gandhul=katés
• nyigit (mangan cengis)=
• ngajog=getun
• bebeh=aras-arasen
• jimot, jiyot =jupuk
• nclekamin pisan !=enak banget, nikmat banget, sip banget
• mboké, biyung=si mbok
• mbekayu=mbakyu, mbak

Sub-sub dhialèk Banyumasan

Pamérangan dhialèk Banyumasan:

• Dialek Banten (utawa Jawa Serang)
• Dialek Cirebonan (Indramayu-Cirebon)
• Dialek Bumiayu (antaraning Brebes lan sebagian Banyumas)
• Dialek Tegal
• Dialek Banyumasan (Kebumen, Cilacap, Banyumas, Purbalingga lan Banjarnegara)

Dhialek Banyumasan (logat Banyumasan) saged dipun pirsani katrangane mawa langkung gamblang ing kamus Dialek banyumas-Indonesia. http://hanacaraka.fateback.com, Ugi Wonten koleksi kamus bahasa jawi ingkang jarang kepanggih teng toko2 buku : Kamus Dialek Banyumas - Indonesia Kamus Dialek Tegal

Mugi mirsani

• Basa Banyumasan

---

• Balik ing : Basa Jawa

Artikel punika taksih tulisan rintisan (stub). Sinten kémawon ingkang kersa mbenakaken, sumangga kémawon.