Baladéwa

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
(Dipunpindhah saking Baladewa)
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Baladéwa
Baladewa-kl.jpg
Gelar sebagai Awatara Wisnu minangka ksatriya Yadawa mawa gaman luku
Dewanagari: बलराम
Éjaan Sanskerta: Balarāma
Dasanama: Balarama; Balabhadra;
Halayudha; lsp
Golongan: manusia awatara
Gegaman: Bajak lan Gada
Sisihan: Rewati
Prabu Baladéwa lan kekasihé jroning lukisan vèrsi India, gaya Rajasthan.

Jroning mitologi Hindhu, Baladéwa utawa Baladewa (Sangskreta: बलदोव) utawa Balarama (Sangskreta: बलराम; Balarāma), kasebut uga Balabhadra lan Halayudha, iku sadulur tuwa saka Kresna, putra Basudéwa patutan karo Dewaki. Jroning filsafat Waisnawa lan sawetara tradhisi pamujan ing India kidul, Baladewa dipuja minangka awatara ka enem saka Maha Awatara lan klebu salah siji saka 25 awatara jroning Purana. Miturut filsafat Waisnawa lan sawetara pandangan umat Hindhu, Baladewa minangka manifèstasi saka Sesa, ula suci sing dadi ranjang Dewa Wisnu.

Baladéwa jroning pawayangan Jawa[sunting | sunting sumber]

Prabu Baladéwa iku ratu ing Mandura, putrané Prabu Basudéwa[1] lan Dèwi Rohini kang pembayun. Rayiné nunggal rama séjé ibu ana loro, yakuwi Prabu Kresna[2] utawa Narayana) lan Dèwi Bratajaya iya Wara Sumbadra. Nalika isih timur jenengé Kakrasana. Prabu Baladéwa kuwi pakulitané putih (bulé), déné Prabu Kresna ireng thunteng tekan balung sungsumé. Mula kadang loro iku banjur sinebut gondhang kinasih. Prabu Baladéwa jumeneng nata ana Mandura nggentèni kalenggaheni ingkang rama, Prabu Basudéwa, lan diembani patih Pragota lan Prabawa. Pramèswariné asma Dèwi Erowati, putriné Prabu Salya ing Mandharaka. Karo Dèwi Erawati, Prabu Baladéwa banjur peputra kakung cacah loro, asma Radèn Wisatha lan Wimuka. Pusakané Prabu Baladéwa karan Sanjata Nanggala lan Alugara. Pusaka iku peparingé Bathara Brahma. Nalika isih timur, para putra Mandhura iku padha dititipaké ana ing Kadhemangan Widorokandhang, diaku anak marang Ki Antyagopa lan Nyai Sagopi. Putra Mandhura iku padha diseduluraké karo anaké Antyagopa yaiku Udawa, Rarasati, Pragota, lan Prabawa.

Kangsa adu jago[sunting | sunting sumber]

Anggoné Kakrasana (Baladewa), Narayana (Kresna) lan Bratajaya dititipaké ana Kademangan Widorokandhang iku amrih ora konangan Prabu Anom Kangsadéwa, nata mudha ing Kadipatèn Sengkapura. Kangsa iku putra kuwaloné Prabu Basudewa kang lair saka garwa Dèwi Maerah kang cinidra resmi marang ratu buta, Prabu Gorawangsa, nata ing Guwabarong, nalika Sang Dèwi lagi ditinggal tindak mbebedhak utawa grogol ing alas déning Basudewa. Mula Kangsa wujudé iya manungsa setengah buta: wataké wengis lan angkara murka, pingin ngendhih kawibawan negara Mandhura. Semono uga Kangsa uga kepingin mateni putra-putrane Basudewa liyane kang dianggep bakal ngalang-alangi gegayuhane yakuwi nguwasani negara Mandhura. Carané: Kangsa nganakaké adhu jago. Sing dienggo totohan negara saisiné. Jagoné saka Sengkapura (Kanoman) wujude buta gedhé apraceka Ditya Suratimantra, dene jago saka Mandhura (Kasepuha) ora liya Brataséna. Nalika ana adu jago iku, Kakrasana, Narayana lan Bratajaya iya nonton. Pancèn adon-adon iku ramé banget. Saben Suratimantra tumeka pati déning Bratasena, kuwandhané digotong terus dicemplungaké ing tlaga Banyusemangka saéngga bisa urip manèh. Mengkono nganti wola-wali. Permadi iya Arjuna kang kawit mau ngulataké kangmasé anggoné tetandhingan karo Suratimantra Baladéwa kondhang nduwé watak jujur lan apa anané, nanging dhèwèké uga asring grusa-grusu lan gampang nesu. Ing antarané keturunan Yadu, Baladewa sing paling kèri mati. Ing Bharatayuddha, Baladewa ora mèlu.

Delengen uga[sunting | sunting sumber]

Cathetan sikil[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Baladewa, tembi.org (diaksés tanggal 9 April 2011)
  2. ^ M.H. Nanda, Wayang, Bintang Cemerlag, Cetakan pertama, 2010.

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Baladéwa&oldid=805085"