Asam amino

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados

Asam amino iku sembarang senyawa organik kang nduwèni gugus fungsional karboksil (-COOH) lan amina (biyasané -NH2).Ing biokimia asring artiné diciutaké: loro-loroné kaiket ing siji atom karbon (C) kang padha (disebut atom C "alfa" utawa α). Gugus karboksil mènèhi sipat asam lan gugus amina mènèhi sipat basa. Yèn wanguné larutan, asam amino nduwèni sipat amfoterik: cenderung dadi asam ing larutan basa lan dadi basa ing larutan asam. Prilaku iki bisa kedadèn yèn asam amino dadi zwitter-ion. Asam amino kagolong senyawa kang paling akèh disinaoni merga salah sawijiné fungsiné wigati banget ing organisme, yakuwi minangka panyusun protein.

Struktur asam amino[sunting | sunting sumber]

Struktur asam α-amino

Struktur asam amino umumé yakuwi siji atom C sing ngiket papat gugus: gugus amina (NH2), gugus karboksil (COOH), atom hidrogen (H), lan siji gugus sisa (R, teka residue) utawa disebut uga gugus utawa ranté samping kang mbédakaké sawijining asam amino karo asam amino liyané.

Atom C pusat dijenengi atom Cα ("C-alfa") selaras karo mènèhi jeneng senyawa kang gugusé karboksil, yakuwi atom C kang iketané langsung karo gugus karboksil. Mula gugus amina uga keiket ing atom Cα iki, senyawa kasebut kuwi asam α-amino.

Asam amino biyasané diklasifikasikaké miturut sipat kimia ranté samping kasebut dadi patang klompok. Ranté samping bisa gawé asam amino nduwèni sipat asam lemah, basa lemah, hidrofilik yèn polar, lan hidrofobik yèn nonpolar.

Isomerisme ing asam amino[sunting | sunting sumber]

Loro modhèl molekul isomer optis asam amino alanina

Amerga atom C pusat nalèni papat gugus kang béda, mula asam amino—kejaba glisina—nduwèni isomer optik: l lan d. Cara prasaja kanggo ngidhèntifikasi isomeri iki saka gambar rong dhimènsi yakuwi nganggo cara "nyurung" atom H menyang mburi pamaca (ngadohi wong kang maca). Umpama saarah ubengan dom jam (ubengan menyang tengen) ndadèkaké urutan karboksil-residu-amina mula iki kasebut tipe d. Umpama urutan iki kedadèn saka arah ubengan walikané dom jam, mula iku kasebut tipe l. (Aturan iki diteèpungi ing basa Inggris CORN, saka singkatan COOH - R - NH2).

Umumé, asam amino alami sing diasilaké eukariota kuwi tipe l senajan sapérangan kéong laut ngasilaké tipe d. Dhindhing sèl bakteri akèh ngandung asam amino d.

Polimerisasi asam amino[sunting | sunting sumber]

Delengen uga artikel ekspresi genetik.

Réaksi kondhènsasi 2 asam amino kang mbentuk roncèn peptida

Protein kagolong polimer kang kasusun saka asam amino kang dadi monomeré. Monomer-monomer iki kesambung karo roncèn peptida, kang ngiket gugus karboksil duwèkané sawijining monomer karo gugus amina duwèkané monomer sisihé. Réaksi sing nyambungaké iki (disebut translasi) kang alami kedadèn ing sitoplasma kang diéwangi ribosom lan tRNA.

Ing polimerisasi asam amino, gugus -OH kang dadi bagéan gugus karboksil sawijining asam amino lan gugus -H kang dadi bagéan gugus amina asam amino liyané ucul lan mbentuk banyu. Mula, réaksi iki kagolong réaksi dehidrasi. Molekul asam amino kang wis ngeculaké molekul banyu dijenengi wangun résidhu asam amino.

Zwitter-ion[sunting | sunting sumber]

Asam amino kang wanguné ora kaion (kiwa) lan sing wanguné zwitter-ion

Amarga asam amino nduwèni gugus aktif amina lan karboksil sisan, dat iki dianggep minangka asam lan basa (yèn sabeneré pH alaminé biyasané dipangaruhi gugus-R kang diduwèni). Ing pH tinentu kang disebut titik isolistrik, gugus amina ing asam amino dadi duwé muatan positif (kaprotonasi, –NH3+), lan gugus karboksilé dadi duwé muatan négatif (kadeprotonasi, –COO-). Titik isolistrik iki spésifik gumantung ing jenis asam aminoné. Ing kahanan iki, asam amino nduwèni wangun zwitter-ion. Zwitter-ion bisa dièkstrak saka larutan asam amino kang dadi struktur kristal putih kang nduwèni titik lebur kang dhuwur merga sipat dipolaré. Akèh-akèhé asam amino bébas ana ing wangun zwitter-ion ing pH nétral uga pH fisiologis kang cedhak netral. Amarga duwé muatan négatif lan positif, asam amino bisa ngalami réaksi marang asam uga basa. [1]

Asam amino dhasar (standar)[sunting | sunting sumber]

Protein disusun saka sapérangan asam amino kang digandhèngaké déning roncèn peptida. Senajan mangkono, ing awal pambentukané protein mung kasusun saka 20 asam amino sing ditepungi kanthi jeneng asam amino dhasar utawa asam amino baku utawa asam amino kang nyusun protein (proteinogenik). Ya asam-asam amino iki sing disandhi déning DNA/RNA kanggo kodhe genetik.

Ing ngisor iki 20 asam amino sing nyusun protein (singkatan ing kurung nuduhaké singkatan telung huruf lan sakhuruf kang asring kanggo ing kajian protein), diklompokaké miturut sipat utawa struktur kimiawiné:

Asam amino alifatik prasaja[sunting | sunting sumber]

Asam amino hidroksi-alifatik[sunting | sunting sumber]

Asam amino dikarboksilat (asam)[sunting | sunting sumber]

Amida[sunting | sunting sumber]

Asam amino basa[sunting | sunting sumber]

Asam amino karo sulfur[sunting | sunting sumber]

Prolin[sunting | sunting sumber]

  • Prolina (Pro, P) (nduwèni gugus siklik)

Asam amino aromatik[sunting | sunting sumber]

Klompok iki nduwèni cincin benzena lan dadi bahan baku metabolit sekunder aromatik.

Fungsi biologi asam amino[sunting | sunting sumber]

  1. Panyusun protein, kagolong enzim.
  2. Rangka dhasar sapérangan senyawa wigati ing metabolisme (utamané vitamin, hormon lan asam nukleat).
  3. Pangiket ion logam wigaèti kang diperlokaké ing réaksi enzimatik (kofaktor).

Asam amino esensial[sunting | sunting sumber]

Asam amino digunakaké makluk urip kanggo nyusun protein utawa kanggo rangka molekul-molekul wigati. Iki disebut esensial ing spesies organisme yèn spesies kuwi merlokaké nanging ora mampu mrodhuksi dhéwé utawa terus kekurangan asam amino. Kangggo nyukupi kabutuhané iki, spesies kuwi kudu masok saka njaba (lumantar panganan). Istilah "asam amino esensial" iki mung kanggo organisme heterotrof.

Kanggo manungsa, ana 8 (ana kang nyebutaké 9) asam amino esensial kang kudu dicukupi saka dièt sedina-dina, yakuwi isoleusina, leusina, lisina, metionina, fenilalanina, treonina, triptofan, lan valina. Histidina lan arginina kasebut "setengah esensial" amarga awak manungsa diwasa séhat bisa nyukupi kabutuhané. Asam amino karnitina uga nduwèni sipat "setengah esensial" lan asring diwènèhaké kanggo kepentingan pangobatan.

Delengen uga[sunting | sunting sumber]

Réferènsi[sunting | sunting sumber]

Pranala njaba[sunting | sunting sumber]

  • (en)Situs iki ngamot biosintesis manéka asam amino panyusun protein [1]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Asam_amino&oldid=863523"