Aksara Gundhil

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Abjad Jawi.

Aksara Gundhil utawa diarani Aksara Jawi (Basa Melayu) (Basa Arab: جوي) (utawa Yawi ing dhaérah Patani) iku aksara utawa abjad arab sing diowahi kanggo nulisaké Basa Melayu. Abjad iki dipigunakaké minangka salah siji tulisan resmi ing Brunei, lan uga ing Malaysia, Indonésia, Filipina kidul, Patani ing Thailand kidul lan Singapura kanggo kaperluan religius.

Sajarah[sunting | sunting sumber]

Lairé aksara iki kagandhèng sacara langsung karo tekané agama Islam ing Nusantara. Abjad iki didhasaraké menyang abjad Arab lan dipigunakaké kanggo nulis pocapan Melayu. Kanthi mangkono, ora bisa disélaki anané tambahan utawa modifikasi sawetara aksara (huruf) kanggo ngakomodasi uni sing ora ana jroning basa Arab (upamané pocapan /o/, /p/, utawa /ŋ/).

Bukti paling wiwitan tulisan Jawi iki ana ing Malaysia yaiku arupa Prasasti Terengganu sing mawa tarikh 702 Hijriah utawa abad ka-14 Masehi (Tarikh iki rada problematis amarga angka taun iki ditulis, ora nganggo angka). Ing prasasti iki mung bisa kawaca tujuh ratus dua: 702H. Ananging tembung dua iki bisa diiloni nganggo tembung liya: (20 nganti 29) utawa -lapan -> dualapan -> "delapan". Tembung iki bisa uga ditambahi tembung "sembilan". Merga saka kuwi kamungkinan tarikh iki dadi akèh: (702, 720 - 729, utawa 780 - 789 H). Nanging amarga prasasti iki uga nyebut yèn taun iki arupa "Taun Kepiting" mula mung ana rong kamungkinan sing sisa: yaiku taun 1326M utawa 1386M.

Abjad Jawi iku salah siji saka abjad pisanan sing dipigunakaké kanggo nulis basa Melayu, lan digunakaké wiwit jaman Krajaan Pasai, nganti jaman Kasultanan Malaka, Kasultanan Johor, lan uga Kasultanan Aceh sarta Kasultanan Patani ing abad ka-17. Bukti panggunaan iki ditemokaké ing Batu Bersurat Terengganu, mawa tarikh 1303 Masehi ( utawa 702H ing Kalendher Islam). Panggunaan alfabet Romawi pisanan ditemokaké ing pungkasan abad ka-19. Abjad jawi minangka tulisan resmi saka Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu ing jaman kolonialisme Britania.

Ing jaman biyèn, abjad jawi duwé peran wigati jroning masarakat. Abjad iki dipigunakaké minangka médhia perantara jroning kabèh urusan tata usaha, adat istiadat, lan dedagangan. Minangka conto, huruf iki dipigunakaké uga jroning prejanjèn-prejanjèn wigati antara pihak raja Melayu karo pihak Portugis, Walanda, utawa Inggeris. Saliyané kuwi, pernyataan kamardikan 1957 tumrap negara Malaysia sebagéyan uga tinulis nganggo aksara jawi.

Saiki aksara iki dipigunakaké kanggo urusan karohanian lan tata usaha budaya Melayu ing Terengganu, Kelantan, Kedah, Perlis, lan Johor. Wong-wong Melayu ingi Patani isih migunakaké aksara Jawi nganti saiki.

Aksara Jawi[sunting | sunting sumber]

Karakter Berdiri Sendiri Awal Tengah Akhir Nama
ا     alif
ب ba
ت ta
ث tsa
ج jim
ح ha
چ ca
خ kha
د     dal
ذ     dzal
ر     ra
ز     zai
س sin
ش syin
ص ṣad
ض ﺿ ḍad
ط ṭhad
ظ ẓhad
ع 'ain
غ ghain
ڠ ڠ ڠـ ـڠـ ـڠ nga
ف fa
ڤ pa
ق qaf
ک ک ـک kaf
ڬ ڬ ڬـ ـڬـ ـڬ gaf
ل lam
م mim
ن nun
و     wau
ۏ         va
ه ha
ي ya
ڽ ڽ ڽـ ـڽـ ـڽ nya

Aksara sing werna klawu arupa aksara rékan sing mung ana ing basa Melayu lan ora ana ing aksara Arab asliné.

Deleng uga[sunting | sunting sumber]

Wacan[sunting | sunting sumber]

  • H.S. Paterson (& C.O. Blagden), 'An early Malay Inscription from 14th-century Trengganu', Journ. Mal. Br.R.A.S., II, 1924, pp. 258-263.
  • R.O. Winstedt, A History of Malaya, revised ed. 1962, p. 40.
  • J.G. de Casparis, Indonesian Paleography, 1975, p. 70-71.

Pranala jaba[sunting | sunting sumber]

Sumber artikel punika saking kaca situs web: "http://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Aksara_Gundhil&oldid=843135"