Aksara Déwanagari
Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
(Dipunpindhah saking Aksara Dewanagari)
Aksara Devanāgarī utawa aksara Dewanagari (saka basa Sangskreta: "kutha déwa") iku salah sawijining aksara seka India sisih lor.
Aksara iki seka aksara Brahmi lan wiwit digunakaké ing abad kaping-11.
Aksara iki utamané kanggo nulis basa Hindi lan basa Sangskreta. Nanging, perlu kinawruhan menawa basa Sansekerta ora mutlak ditulis migunakaké aksara iki. Basa Sansekerta bisa ditulis nganggo aksara-aksara liya, antarané aksara-aksara Nusantara.
Daftar aksara [sunting]
| Aksara | wujudé nganggo konsonan [k] | Alihaksara | IPA | Conto ing basa Indonesia |
|---|---|---|---|---|
| अ | प (mandiri) | a | a | kabel |
| आ | पा | ā | ɑ | karton |
| इ | पि | i | ɪ | |
| ई | पी | ī | i | istri |
| उ | पु | u | ʊ | kucing |
| ऊ | पू | ū | u | kurma |
| ऋ | पृ | ṛ | r̩ | berkat |
| ॠ | पॄ | ṝ | rː̩ | |
| ऌ | पॢ | ḷ | l ̩ | |
| ॡ | पॣ | ḹ | lː̩ | |
| ऍ | पॅ | candra e | ||
| ऎ | पॆ | e pendek | ||
| ए | पे | e | e | lélé |
| ऐ | पै | ai | ai atau ɛ | ramai |
| ऑ | पॉ | o (kebuka) | ||
| ऒ | पॊ | |||
| ओ | पो | o (ketutup) | aʊ atau o | sop |
| औ | पौ | au (dawa) | ɔ | rantau |
| Vokal | Wujud sandhangan kanthi aksara [r] |
|---|---|
| उ | रु |
| ऊ | रू |
| Huruf | Jeneng | Kagunan |
|---|---|---|
| प् | wirāma (विराम) | uga disebut halant (हलन्त) ing basa Hindi, "matèni" vokal konsonan sing nyangga |
| एँ | candrabindu (चन्द्रबिन्दु) | mbindhengaké vokal |
| पं | anuswāra (अनुस्वार) | mbindhengaké vokal utawa mènèhi konsonan bindhengan sawisé vokal (biasané [n]) |
| एः | wisarga (विसर्ग) | [h] ing sisih akhir |
| फ़ | nukta (नुक्ता) | digunakaké kanggo tembung-tembuh silihan |
| एऽ | awagraha (अवग्रह) | kanggo ndawakaké vokal |
| Aksara | Alihaksara | IPA | Conto ing basa Indonesia |
|---|---|---|---|
| क | k | k | katak |
| ख | kh | kh | |
| ग | g | g | garing |
| घ | gh | gɦ | |
| ङ | ṅ | ŋ | ngawur |
| च | c | ʧ | cacing |
| छ | ch | ʧh | |
| ज | j | ʤ | jagung |
| झ | jh | ʤɦ | |
| ञ | ñ | ɲ | nyanyi |
| ट | ṭ (retrofleks) | ʈ | t ing basa Bali |
| ठ | ṭh (retrofleks) | ʈh | |
| ड | ḍ (retrofleks) | ɖ | |
| ढ | ḍh (retrofleks) | ɖɦ | dh ing basa Jawa |
| ण | ṇ (retrofleks) | ɳ | |
| त | t | t̪ | tari |
| थ | th | t̪h | |
| द | d | d̪ | dansah |
| ध | dh | d̪ɦ | |
| न | n | n | nama |
| प | p | p | papa |
| फ | ph | ph | |
| ब | b | b | balon |
| भ | bh | bɦ | |
| म | m | m | mama |
| य | y | j | yakuza |
| र | r | ɾ | |
| ल | l | l | laku |
| ळ | y (mung ing basa Marathi) | j | |
| व | v | v | wahana |
| श | ś (sy) | ɕ | syarat |
| ष | ṣ (retrofleks) | ʂ | surat |
| स | s | s | satu |
| ह | h | h | |
| क़ | q (kanggo tembung silihan seka basa Arab) | q | Arab qalbu |
| ख़ | x | x | kh (kanggo tembung silihan seka basa Arab) |
| ग़ | ġ (r uvular) | ʀ | |
| ज़ | z (kanggo tembung silihan seka basa Persia lan Arab) | z | zéro |
| ड़ | ṛ (retrofleks) | ɽ | |
| ढ़ | ṛh (retrofleks) | ɽɦ | |
| फ़ | f (kanggo tembung-tembung silihan asing) | f | foto |
| Huruf | Alihaksara |
|---|---|
| ० | 0 |
| १ | 1 |
| २ | 2 |
| ३ | 3 |
| ४ | 4 |
| ५ | 5 |
| ६ | 6 |
| ७ | 7 |
| ८ | 8 |
| ९ | 9 |
| Aksara | Jeneng | Kagunan |
|---|---|---|
| । | danda (डण्डा) | . (akhir kalimat) |
| ॥ | double danda | tandha akhir ing rima gurit |
| ॐ | Ôm | simbol sakral Hindhu |
Aksara Liyané [sunting]
- श्र = shra
- ह्न = hna
- ह्म = hma
- ह्ल = hla
- ह्य = hya
- क्त = kta
Pranala njaba [sunting]
Artikel punika taksih tulisan rintisan (stub). Sinten kémawon ingkang kersa mbenakaken, sumangga kémawon.
