Abu Ma'shar al-Balkhi

Saka Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika abasa Jawi
Langsung menyang: pandhu arah, pados
Abū Maʿshar
Jeneng pepak Abū Maʿshar, Jaʿfar ibn Muḥammad al-Balkhī
Lair c. 787
Balkh, Khurasan
Pati c. 886
Wāsiṭ, Iraq
Éra Islamic Golden Age
Wilayah Balkh, Baghdad
Kawigatèn utama Astrology, Astronomy

Abū Maʿshar, Jaʿfar ibn Muḥammad al-Balkhī (ingkang ugi dipunsebat al-Falakī utawi Ibn Balkhī, saking basa Latin minangka Albumasar, Albusar, utawi Albuxar) inggih punika satunggaling astronom Islam saking Persia ingkang miyos ing tanggal 10 Agustus 787 wonten ing Balkh, Khurasan lan séda ing tanggal 9 Maret 886 ing Wāsiṭ, Iraq).[2] Kejawi dados astronom, piyambakipun ugi dados peramal Islam, lan tokoh filsuf Islam, ingkang piyambakipun lajeng dados peramal ageng ing jamanipun Abbasid ing Baghdad.[1] Piyambakipun inggih sanès minangka pelopor, inovator ingkang utami lan ugi sanes minangka peramal ingkang gadhah intelektual ingkang sae sanget, ananging pyambakipun inggih ugi minangka satunggaling pujangga ingkang sampun kathah nyerat pitedah praktis ngengingi bab astrologi ingkang sampun paring pangaribawa wonten ing sujarah intelektual Muslim lan kanthi asiling terjemahanipun saged ngantos Eropa lan Byzantium.[2]

Astrologi lan Filosofi alam[sunting | sunting sumber]

Richard Lemy paring pamanggih bilih asiling seratan- seratanipun Albumasar sumber aslinipun inggih paling wigati sanget kanggé bahan kajian saking asiling teorinipun Aristoteles kanggée para sarjana Eropa, sekedhik - sekedhik dipunwiwiti sadèrèngipun tengahing abad kaping kalih welas.[3] Boten ngantos ngentosi pungkasaning abad kaping kalih welas, bilih buku- buku aslinipun saking Aristoteles ingkang ngengingi bab alam wiwit sampun wonten ingkang dipunalih aksarakaken wonten ing basa Latin. Dene karya- karyanipun Aristoteles ing bab logika sampun kathah dipunmangertosi saderengipun, lan dening msarakat umum Aristotels sampun dipunakeni dados "mster logika". Ananging ing salebeting abad kalih welas, Aristoteles dipunewahi gelaripun dados "master ingkang saged mangertos sedaya perkawis" lan mliginipun ing master filsafat alam. Prelu kauningan bilih karyanipun Albumasar (utawi Balkhi) ingkang dipunmaksud inggih punika satunggaling risalah ngengingi bab astrologi. Déné irah- irahanipun ing basa Latin inggih punika "Introductorium in Astronomiam", ingkang punika asiling terjemahan saking basa Arab kanthi irah- irahann"Kitab al mudkhal al kabir ila 'ilm ahkam an nujjum", ingkang dipunserat ing Baghdad ing taun 848 A.D. Seratan punika lajeng dipunalih aksarakaken ing basa Latin dening John of Seville ing taun 1133 lan sepisan malih, kirang harfiah lan ringkes adhedhasar Herman of Carinthia ing taun 1140 AD Amir Khusrav ingkang nyebataken Abu Ma'shar dhateng ing Benaras (Varanasi) lan nyinau bab astronomi ing mrika ingkang dangunipun sedasa taun.

Karya-karyanipun[sunting | sunting sumber]

Tuladha asiling karyanipun Abu Ma'shar al-Balkhi ing antawisipun inggih kados mekaten:

  • Kitāb al‐mudkhal al‐kabīr, ingkang punika satunggaling buku ingkang nepangaken bab astrologi ingkang nampi kathah terjemahan ing basa Latin lan Yunani ingkang dipunwiwiti wiwit abad kaping sewelas.[4] Buku punika gadhah pangaribawa dhateng para filsuf kulon nan kados ta Albert the Great.[1]
  • Kitāb mukhtaṣar al‐mudkhal, ingkang sampun dipunalih aksarakaken dening Adelard of Bath.[1]
  • Kitāb al‐milal wa‐ʾl‐duwal (buku bab agami lan dinasti)
  • Fī dhikr ma tadullu ʿalayhi al‐ashkhāṣ al‐ʿulwiyya (buku ingkang ngandharaken bab objek langit)
  • Kitāb al‐dalālāt ʿalā al‐ittiṣālāt wa‐qirānāt al‐kawākib (buku ingkang ngandharaken bab gegayutan ing antawisipun planet setunggal lan sanesipun).
  • Kitāb al‐ulūf
  • Kitāb taḥāwil sinī al‐mawālīd (buku bab revolusi taunan ingkang dipunalih aksarakaken ing basa Yunani ing taun 1000 lan saking asiling terjemahan dhateng basa Latin ing abad tiga welas)
  • Kitāb mawālīd al‐rijāl wa‐ʾl‐nisāʾ (buku ingkang ngandharaken bab tiyang jaler lan estri)
  • De magnis coniunctionibus, ed.-transl. K. Yamamoto, Ch. Burnett, Leiden, 2000, 2 vols. (Arabic & Latin text)
  • De revolutionibus nativitatum, ed. D. Pingree, Leipzig, 1968 (Greek text)
  • Liber florum Translated by James Herschel Holden in Five Medieval Astrologers (Tempe, Az.: A.F.A., Inc., 2008): 13-66.
  • Introductorium maius, ed. R. Lemay, Napoli, 1995–1996, 9 vols. (Arabic text & two Latin translations)
  • Ysagoga minor, ed.-transl. Ch. Burnett, K. Yamamoto, M. Yano, Leiden-New York, 1994 (Arabic & Latin text)

Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c d Yamamoto 2007.
  2. ^ a b Pingree 1970.
  3. ^ Richard Lemay, Abu Ma'shar and Latin Aristotelianism in the Twelfth Century, The Recovery of Aristotle's Natural Philosophy through Iranian Astrology, 1962.
  4. ^ "Introduction to Astronomy, Containing the Eight Divided Books of Abu Ma'shar Abalachus". 1506. http://www.wdl.org/en/item/2998/. Retrieved 2013-07-16.