A.A. Panji Tisna
Saka Wikipédia, Ènsiklopédhi Bébas ing basa Jawa / Saking Wikipédia, Bauwarna Mardika mawi basa Jawi
Anak Agung Pandji Tisna (11 Februari 1908 – 2 Juni 1978), utawi Anak Agung Nyoman Pandji Tisna, utawi I Gusti Nyoman Pandji Tisna, punika katurunan ka-11 saking dinasti raja Buleleng ing Bali Utara, Anglurah Pandji Sakti. Piyambakipun marisi takhta saking bapakipun, Anak Agung Putu Djelantik, ing yaun 1944. Wonten bukun karanganipun piyambak ingkang asesirah I Made Widiadi, wonten ing kaca pungkasan dipun sebataken manawi piyambakipun wiwit rumiyin mboten kersa dipun angkat dados raja. Amargi tentara pendudukan Jepang merlokaken, pramila kanthi peksan piyambakipun dipun dadosaken "syucho".
Kanthi kalenggahan raja, ing taun 1946 piyambakipun dados Ketua Dewan Raja-raja se-Bali (Paruman Agung) lan dados pemimpin Bali ingkang setara kaliyan jabatan gubernur. Anak Agung Pandji Tisna ugi pribados ingkang unik, amargi mengku agami Kristen, wonten ing tengahipun masyarakat Bali ingkang kathahipun mengku agami Hindu. Pramila menika, piyambakipun nyerat yèn mboten cocok dados raja Buleleng amargi mengku agami Kristen sementawis masyarakatipun mengku agami Hindu.
Taun 1947 piyambakipun sacara sadar mandhap saking takhta kerajaan. Kalenggahan raja dipun lajengaken déning rayiniipun Anak Agung Ngurah Ketut Djelantik utawi I Gusti Ketut Djelantik ingkang dipun kenal kanthi asma Meester Djelantik ngantos dumugi pengakuan kedaulatan Indonesia déning Walandi wonten ing taun 1949 lan Anak Agung Ketut Djelantik dados raja Buleleng ingkang pungkasan.
Anak Agung Pandji Tisna sédakaping 2 Juni 1978 lan dipun makamaken kanthi upacara agami Kristen wonten ing tanah pekuburan pribados ing satunggiling bukit ing dusun Seraya - Kaliasem ing sisihipun gereja ingkang dipun wangun déning panjenenganipun piyambak.
Bab lan Paragraf |
[sunting] Pendidikan, dados sastrawan
Anak Agung Pandji Tisna gadhah pendidikan formal wonten ing HIS Singaraja lan salajengipun MULO ing Batavia.
Déning masyarakat, Anak Agung Pandji Tisna langkung dipun kenal minangka pengarang novel. Roman-romanipun dipun terbitaken déning Balai Pustaka. Sedaya cariosipun mendhet lokasi wonten ing Bali, utaminipun wonten ing tlatah Singaraja, panngénan kelairanipun. Carios-carios cekakipun kathah dipunamot wonten ing kalawarti "Terang Boelan" ingkang terbit ing Surabaya. Piyabakipun ugi naté nyerat puisi, ing antawisipun "Ni Poetri", ingkang dipun terbitaken déning Sutan Takdir Alisyahbana wonten kalawarti "Poedjangga Baroe" ing Jakarta.
[sunting] Perintis pariwisata
Pandji Tisna ugi misuwur minangka tokoh perintis pariwisata Bali, khususipun daerah pantai lèr. Wonten ing taun 1953 Pandji Tisna milih lokasi Desa Tukad Cebol (sakmenika Desa Kaliasem) minangka panggénan peristirahatanipun. Ing mriku piyambakipun nyerat lan nampi tamu-tamu saking lebet lan manca negari. Panggénan peristirahan wau dipun paringi nami "Lovina", inggih punika cekakan saking tembung "Love Indonesia". Saksampunipun punika, Pandji Tisna ngadegaken penginapan ing pantai kilèn Buleleng, lan sedaya tlatah wau salajengipun dados pesisir Lovina. Amargi jasanipun punika Pandji Tisna lajeng dipun aken minangka "Bapak Pariwisata Bali". Wonten ing taun 2003, Pemerintah Daerah Bali maringi anugerah sacara anumerta penghargaan "Karya Karana", minangka pakurmatan jasa-jasanipun tumrap pengembangan pariwisata Bali.
[sunting] Karya tulis
- I Made Widiadi (Kembali Kepada Tuhan) (1955)
- I Swasta Setahun di Bedahulu (1938)
- Sukreni Gadis Bali (1936) (sepindhahan terbit ing basa Bali, sapunika sampun dipun terjemahaken dhateng sawetawis basa sanès)
- Bali Taruniyan Dedenekuge Kathawa, edisi bahasa Sinhala terj. Dr. P. G. Punchihewa
- The Rape of Sukreni, edisi bahasa Inggris, terj. George Quinn
- Ni Rawit Ceti Penjual Orang,(1935)
- Panglajar djadi tjoelik, (1940) terjemahan basa Sunda déning Soerjana
[sunting] Buku Bab Anak Agung Pandji Tisna dan karyanipun
- The Last King of Singaraja, Bali, déning Prof. I Gusti Ngurah Gorda
- Warna lokal Bali dalam novel Sukreni gadis Bali karya Anak Agung Pandji Tisna déning Made Pasek Parwatha
[sunting] Ugi Pirsani
[sunting] Pranala Jawi
- "Tourism Award "Karya Karana"
- Bali 1 Dulu Hingga Kini
- Pelebon Pandji Tisna - Ratusan Warga Iringi Prosesi
- Lovina: Love Indonesia atau Love of Pandji Tisna
- Situs Buleleng
Artikel punika taksih tulisan rintisan (stub). Sinten kémawon ingkang kersa mbenakaken, sumangga kémawon.
